Je hebt net een knappe presentatie gegeven of een complex project met succes afgerond. Je collega’s geven je een welgemeend compliment. In plaats van trots te zijn, denk je bij jezelf: “Ik heb gewoon enorm veel geluk gehad, straks ontdekken ze dat ik eigenlijk maar wat doe.” Dat knagende gevoel dat je elk moment ‘ontmaskerd’ kan worden, overkomt de besten.

Veel gedreven professionals leggen de lat voor zichzelf onrealistisch hoog. Ze wimpelen succes af en leven met een constante, onzichtbare druk. Tijd om daar iets aan te doen, want die constante zelftwijfel staat je professionele groei flink in de weg. In dit artikel leggen we je uit hoe je dit vervelende gevoel kan overwinnen! 

Wat is het imposter syndroom precies?

Het imposter syndroom, of bedriegerssyndroom, is de hardnekkige overtuiging dat je jouw succes niet zelf verdiend hebt, ondanks objectieve bewijzen van je competentie. Dit betekent concreet dat succesvolle professionals hun prestaties toeschrijven aan toeval, externe factoren of de hulp van anderen, en continu bang zijn dat ze als incompetent door de mand vallen.

Een typisch voorbeeld kwamen we tijdens een van onze trainingen tegen bij een kersverse directeur. Hij had net een stevige promotie gekregen, maar sliep er amper van. “Ik wacht gewoon op de dag dat HR langskomt om te zeggen dat ze een administratieve fout hebben gemaakt,” vertelde hij bloedserieus. Dat is dus het bedriegerssyndroom in volle glorie. Binnen onze training courses zien we dit zo vaak, vooral bij high performers. Het heeft werkelijk niks te maken met een gebrek aan vaardigheden, maar alles met hoe je je eigen capaciteiten percipieert.

Hoe reken je af met het bedriegerssyndroom?

Als je die zelftwijfel z’n gang laat gaan, saboteer je onbewust je eigen carrière. Je durft geen nieuwe projecten meer aan te nemen of je gaat extreem perfectionistisch werken om toch maar geen fouten te maken. Zo doorbreek je die vicieuze cirkel.

Herken en label je gedachten

Je bent niet je gedachten. Zodra dat stemmetje zegt “ik val door de mand”, parkeer je die gedachte even. Benoem het objectief. Zeg tegen jezelf: “Ah, daar is de imposter weer.” Door er een label op te plakken, neem je er afstand van en haal je de emotionele lading er grotendeels af.

Bouw een feitelijk portfolio op

Feiten zijn het beste tegengif voor een onzeker gevoel. Maak een document aan met je behaalde resultaten, diploma’s en harde cijfers. Sla mails op waarin klanten of collega’s je expliciet bedanken voor je bijdrage. Lees deze ‘brag file‘ door op momenten dat de zelftwijfel de kop opsteekt. Gevoelens liegen soms, de feiten niet.

Deel het met je omgeving

Je zou ervan schrikken hoeveel ervaren professionals met exact hetzelfde worstelen. Door je kwetsbaar op te stellen, breek je het taboe. Het helpt enorm om te horen dat die schijnbaar onkreukbare, zelfverzekerde senior manager achter de schermen soms ook maar wat improviseert.

Je gedachten versus de realiteit

Het helpt om je automatische, negatieve gedachten actief om te buigen. Hier is hoe je dat in de praktijk toepast:

De imposter-gedachte: “Ik had gewoon geluk dat dit project zo goed uitpakte.” 

De objectieve realiteit (Feit): “Mijn strakke planning en heldere communicatie hebben dit succes mogelijk gemaakt.”

De imposter-gedachte: “Ze gaan ontdekken dat ik lang niet alles weet.” 

De objectieve realiteit (Feit): “Niemand weet alles. Ik ben aangenomen omdat ik de vaardigheid bezit om nieuwe dingen snel te leren.”

De imposter-gedachte: “Ik kreeg deze promotie alleen omdat ze niemand anders konden vinden.” 

De objectieve realiteit (Feit): “Ik voldoe aan de competenties voor deze rol en heb dit de afgelopen jaren ruimschoots bewezen.”

Meer zelfvertrouwen op de werkvloer

Jezelf losmaken van die interne criticus vraagt wat oefening en geduld, maar het geeft je zoveel zuurstof terug in je job. Je mag gerust je ruimte innemen en oprecht trots zijn op de expertise die je hebt opgebouwd.

Wil je actief werken aan je persoonlijke ontwikkeling en met meer zelfvertrouwen in je professionele rol staan? Bekijk onze training courses of neem contact met ons op! We helpen je graag met het zetten van de volgende stap in je carrière.